Levi nacionalizam

Republikanski mural u Belfastu, u znak solidarnosti sa Baskijskim nacionalizmom.

Levi nacionalizam je politički pokret čiji je nastanak prouzrokovan lošim iskustvima i štetom koju je neka država pretrpela zahvaljujući ekonomskom pritisku ili dubljoj integraciji sa drugom državom. Loša iskustva o kojima je ovde reč, često se karakterišu kao neprijateljski odnos koji dolazi od strane nadnacionalnih organizacija poput Evropske Unije, dok su ugovori o slobodnoj trgovini uzrok štete po samu državu. Levi nacionalizam takođe ima za cilj da naglasi kako je borba radničke klase jednog naroda potrebna da bi se pobedila ekonomska eksploatacija i nacionalno ugnjetavanje od strane druge nacije ili države.

Kroz istoriju levi nacionalizam je imao značajan uticaj na političku scenu Indije, italijanskog dela Južne Afrike i južnoameričkih zemalja,kao i u mnogim drugim sredinama. U Južnoj Americi Simon Bolivar je iskoristio levi nacionalizam kako bi promovisao ideju o nezavisnosti latinoameričkih zemalja od kolonijalne vlasti Španije i Portugala. U Indiji je politika Jawaharlal Nehrua predstavljena kroz ideologiju levog nacionalizma. U Italiji se ideologija autoritarnog i radikalno levog nacionalizma distancirala od pacifističkog socijalizma vršeći pritisak na Italiju da se uključi u I sv.rat. Jedan od glavnih levih nacionalista u to vreme (koji je kasnije napustio ideologiju levog nacionalizma) je i budući fašistički diktator i desničar Benito Musolini. Musolini je kao što smo već naglasili napustio i distancirao se od ideja levog nacionalizma, da bi došavši na vlast vršio pritisak na levičare promovišući desničarski populizam i nacionalizam.

U Africi je Afrički Nacionalni Kongres bio viđen kao simbol demokratskog civilnog društva crnaca, kao pokret crnačkog nacionalizma Južne Afrike. ANC je takođe povezan i sa Socijalističkom Internacionalom. Autoritarni levi nacionalizam u Africi je zastupljen u državama poput Zimbabvea u kojoj vlada Afrička Nacionalna Unija Zimbabvea – Patriotski Front Robert Mugabe koji se borio protiv manjinske vlasti belaca u bivšoj Rodeziji.

U Evropi su zastupljeni brojni levi nacionalistički pokreti. U Severnoj Irskoj Šin Fejn (Sinn Fein) i Socijal-demokratska i Radnička Partija zastupaju koncept priključenja Severne Irske Republici Irskoj. Komunistička Partija Baskijske Domovine koja je programski marksističko-lenjinistička partija promoviše nezavisnost Baskije od Španije. Socijalistička Partija Srbije (naslednik Saveza Komunista Srbije) propagirala je samoopredeljenje Srpskog naroda u Bosni i Hercegovini i Hrvatskoj tokom raspada Jugoslavije 1990-ih i stvaranje nove Jugoslavije,koja bi uključivala i bivšu republiku SFRJ-a Crnu Goru.

Na srednjem istoku pokret Fatah koji pripada Palestinskim Narodnim Vlastima podržava nezavisnost Palestinke države, ali takođe stavlja socijalizam i sekularizam kontrirajući ideološki ostalim nacionalističkim pokretima. Republikanska Partija Turske koja deluje u turskom delu Kipra zalaže se za nezavisnost Turskog Regiona Kipra dok u isto vreme podržava levi nacionalizam u ekonomskom smislu. Arapska Socijalistička Bath Partija u Siriji odnosno Iraku promoviše pan – arapski nacionalizam uključujući socijalističku ekonomiju sekularnog društva. Izraelska Radnička Partija podržavala je nacionalistički koncept nazvan Radnički Cionizam.

U Severnoj Americi levi nacionalizam je snažan fenomen u okviru Kanade. Levi nacionalizam u Kanadi pojavio se 1960-ih kada su mnogi Kanađani izrazili želju da se distanciraju od Ujedinjenog Kraljevstva i Sjedinjenih Američkih Država koje su se borile u kontraverznom Vijetnamskom ratu. Liberalna Partija Kanade prihvatila je leve nacionalističke ideološke obrasce tokom 1960-ih i 1980-ih u vreme kada su premijeri bili Lester B.Pearson i Pierre Elliot Trudeau zahtevajući distanciranje Kanade od Sjedinjenih Američkih Dražava u ekonomskom i kulturnom smislu. U isto vreme zastupali su koncept visokog stepena protekcionizma i državne intervencije u ekonomskim i kulturnim poslovima. Uticaj levog nacionalizma u Liberalnoj Partiji umanjen je u vreme dok su na njenom čelu bili Jean Chreiten i Paul Martin koji su favorizovali neoliberalizam. Levi nacionalizam je direktno povezan sa pokretom ”Waffle” Nove Demokratske Partije koja se pozivala na samodovoljnost socijalističke Kanade pre nego što je izmenila svoj program 1970-ih. Tokom 1980-ih kanadski levi nacionalisti protivili su se implementaciji slobodnih trgovinskih ugovora između Kanade i USA, tvrdeći da će Kanada biti preplavljena USA korporacijskom kulturom i ekonomski biti aneksirana od strane USA. Kanadska Partija Akcije je leva nacionalistička partija u Kanadi koja se protivi globalizaciji i američkom uticaju na Kanadu. U provinciji Kvebek koja je francusko govorno područje, levi nacionalistički pokreti pozivaju na nezavisnost Kvebeka od Kanade kako bi se distancirali od anglosaksonske kapitalističke dominacije. Radikalni levi nacionalisti Kvebeka uključujući tu i ”Front za oslobođenje Kvebeka” (FLQ) zastupnici su ideje političkog nasilja protiv kanadske vlade, sve u svrhu formiranja nezavisnog socijalističkog Kvebeka. FLQ se raspao posle Oktobarske krize 1970-e i od tada je demokratski levi nacionalizam postao veoma uticajan u Kvebeku. Ovaj pokret je reprezentovan u provinciji kroz partiju ”Parti Quebecois” i ”Block Quebecois” u kanadskom federalnom parlamentu.

U Južnoj Americi levi nacionalizam je faktor koji je uticao na osnivanje Ujedinjene Socijalističke Partije Venecuele koja promoviše Bolivarianizam, a koji se svodi na integraciju svih latino-američkih država u odbrani protiv imperijalizma. To je bila i ideja venecuelanskog nacionalnog heroja Simona Bolivara koji je bio pokretač političke borbe te vrste.

Neke leve nacionalističke partije:

Belgija – Flamaski Socijalistički Pokret

Kanada – Kanadska Partija Akcije

Irska – Sinn Fein

Palestina – Fatah

Španija – Partija Andaluzije,Eusko Alkartasuna,Esquerra Republicana Catalunya,Bloque Nacionalista Galego…

Sirija – Arapska Socijalistička Baath Partija

Srbija – Socijalistička Partija Srbije (period od 1992- 2000)

Škotska – Škotska Nacionalistička Partija,Škotska Socijalistička Partija…

Venecuela – Ujedinjena Socijalistička Parija Venecuele

Zimbabve – Afrička Nacionalan Unija – Patriotski Front

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s